Bindingsangst? Misschien ben je vooral bang jezelf kwijt te raken…

Bindingsangst heeft vele gezichten. Dat is mij in de loop van mijn jaren als singlecoach steeds duidelijker geworden…  

Als mensen aan bindingsangst denken, denken ze vaak aan iemand die afstand neemt zodra een relatie serieus wordt. Aan iemand die bang is voor intimiteit en diepe verbinding. Maar de afgelopen tijd viel mij bij meerdere coachklanten een ander patroon op: ze waren niet bang voor de intimiteit van de relatie. Ze waren bang om zichzelf kwijt te raken.

Wat gebeurt er als je nooit hebt geleerd “nee” te zeggen?

Stel je eens voor dat je nooit geleerd hebt om je eigen behoeftes, wensen en grenzen aan te geven. Dat als iemand je iets voorstelt, je niet in staat bent om aan te geven dat je dat niet wilt. Dat je nooit geleerd hebt om compromissen te sluiten of oplossingen te bedenken die voor beiden naar tevredenheid zijn. Wat doe je dan?  

In zo’n geval blijven er eigenlijk maar twee strategieën over:

1. Je past je voortdurend aan en raakt jezelf langzaam kwijt;
2. Je vertrekt zodra het spannend wordt.

Ik deed precies hetzelfde

Ik denk meteen terug aan hoe ik dat laatste zelf ooit deed in een werkrelatie: ik was jong en net aangenomen als coach bij een opleidingsinstituut. Ik had er helemaal zin in. Maar net toen ik begon, besloot mijn nieuwe leidinggevende ermee te stoppen…

De leidinggevende die ik ervoor in de plaats kreeg, vond het een minder goed idee om mij op deze jonge leeftijd ervaren medewerkers te laten coachen. Hij zette mij enkel op het doen van assessments.

Aanpassen of vertrekken

Ik was toen nog niet erg in staat om assertief op te treden. Mijn pogingen te vertellen dat ik dit niet wilde, verzandden in een paar “halfbakken tegenwerpinkjes” tijdens een werkoverleg. Al vrij snel probeerde ik me aan te passen aan de situatie. Maar met het enkel uitvoeren van assessments, werd ik enorm ongelukkig. Dus wat er gebeurde was dat ik snel weer vertrok: binnen een jaar zocht ik een andere baan.

Achteraf denk ik wel eens aan hoe het zou zijn als ik gebleven was. Wat als ik duidelijker verteld had wat ik wel en niet wilde? Het bedrijf was eigenlijk hartstikke leuk…

“Ik ben bang dat ik mezelf weer kwijtraak”

Hoewel dit een werkrelatie was, was er bij mij sprake van precies hetzelfde mechanisme dat ik bij veel van mijn coachklanten zie in hun liefdesrelaties. Zodra ik het gevoel kreeg mezelf kwijt te raken, koos ik voor vertrek in plaats van het gesprek.

Als het gaat om een date of relatie kun je je namelijk dezelfde vraag stellen: Wat als je niet meteen de date of relatie achter je laat zodra het niet gaat zoals je wilt? Maar in plaats daarvan kan aangeven wat je wel prettig vindt en waar je grenzen liggen? Misschien wordt het dan wel heel anders!

Remko stopte elke keer als het serieus werd 

Een voorbeeld hiervan is mijn coachklant Remko. Remko stopte steeds met daten zodra het serieuzer werd. Bij de intake stelde ik hem een simpele vraag: “Waar ben je eigenlijk bang voor?” Het bleef opvallend lang stil. Toen zei hij: “Ik ben bang dat ik mezelf weer kwijtraak.”

Waarom was Remko hier zo bang voor? Hij had vroeger een erg dominante vader, die bepaalde wat Remko wel of niet mocht. Door zich te voegen en zijn eigen wil uit te schakelen, zorgde hij dat hij geen klappen kreeg. Zo was uiteindelijk zelfs zijn studierichting voor hem bepaald.

Toen Remko zijn studie had afgerond en eindelijk vrij was om kiezen wat hij wilde, kwam hij al snel in een langdurige relatie terecht. Het zal je niet verbazen: Ook hier werd hij behoorlijk ondergesneeuwd. Ondertussen is hij 5 jaar gescheiden.

Van “doodeng” naar “vrij”

Remko kwam met daten niet verder. Pas in de coaching kwam hij erachter dat hij het doodeng vond zich weer in een relatie te storten. Want een relatie betekende voor hem: stoppen met kunnen doen wat hij wilde. Hij associeerde “een relatie” met “zich weer moeten voegen naar de ander”. Geen wonder dat hij bindingsangst kreeg zodra de ander iets van hem ging verwachten!

In de coaching oefenden we met het voelen en uitspreken van zijn behoeftes. Pas toen Remko dit ging beheersen, was een relatie mogelijk.

De vrijheid zit niet in alleen blijven

Remko is daarin zeker niet de enige. Bij veel coachees zie ik hetzelfde patroon. Herken jij het ook, dat je het spannend vindt om je te binden? Vraag jezelf daarom eens af: durf jij tijdens het daten eigenlijk te zeggen wat je wilt, wat je nodig hebt en waar jouw grens ligt? Want juist daar begint de vrijheid binnen een relatie.

Oftewel: Zorg dat je verbonden blijft. Niet alleen met de ander, maar ook met jezelf.

Wil jij begeleiding richting die fijne relatie?

Wil je wat hulp bij het goed bij jezelf blijven tijdens het daten of in een relatie?  Kom dan eens langs voor een gratis en vrijblijvend kennismakingsgesprek. Dan kijken we samen of ons  coachingsprogramma wat voor je is.

Geschreven door Meinou Lambeck, Singlecoach en psycholoog NIP